Op 18 december 2003 vond in het gebouw Gaslab op het TU/e-terrein de startbijeenkomst plaats van de nieuwe Eindhovense studentenorganisatie Stichting GESP (Gemeenschappelijk Eindhovens Studenten Platform). Op het programma stonden onder meer een presentatie over de totstandkoming en toekomstplannen van Stichting GESP, een toespraak van de nieuwe burgemeester van Eindhoven en een forumdiscussie over samenwerking tussen HBO en WO.
Het voormalige laboratorium, waar nu optredens, discussies en andere culturele activiteiten georganiseerd worden, was een toepasselijke locatie voor de bijeenkomst. Stichting GESP wil immers verschillende personen en organisaties meer met elkaar in contact gaan brengen om er nieuwe en betere dingen uit voort te laten komen. Het onder specifieke condities samenvoegen van stoffen voor het ontwikkelen van nieuwe of verbeterde producten en processen, wat in laboratoria gebeurt, kan daar als metafoor voor dienen.
De aanwezigen bij de bijeenkomst waren voornamelijk Eindhovense studenten, maar ook uit andere studentensteden waren belangstellenden aanwezig. Zij werden welkom geheten door een van de initiatiefnemers van GESP, Wendy van der Grinten, die ook vertelde over de ontstaansgeschiedenis en de beoogde structuur en activiteiten van het nieuwe platform. GESP wil de onderlinge communicatie en samenwerking tussen studenten en studentenorganisaties van de verschillende instellingen voor hoger onderwijs in Eindhoven bevorderen. Daarnaast wil GESP, waar dat nodig en gewenst is, een aanspreekpunt en overlegpartner voor de gemeente en landelijke studentenorganisaties zijn. Voor de realisatie van alle plannen zijn nog wel extra bestuurs- en werkgroepleden nodig. Studenten die op welke manier dan ook mee willen helpen, werden (en worden) opgeroepen contact op te nemen met GESP.
Daarna was het woord aan drs. Alexander Sakkers, de nieuwe burgemeester van Eindhoven.
De burgemeester benadrukte in zijn toespraak, dat het belangrijk is, dat studenten verder kijken dan hun eigen studie en hun eigen hogeschool of universiteit. Hij daagde de Eindhovense studenten dan ook uit zich meer met de Eindhovense politiek te bemoeien, bijvoorbeeld via de gemeenteraad. Hij betreurt, dat Eindhoven (nog) niet een echt een studentenstad is. Wel was hij trots op Eindhovense studenten die hun studie weten te combineren met topsport. Hij vroeg zich echter af of de onderwijsinstellingen dat wel voldoende mogelijk maken en stimuleren.
Over studentenhuisvesting zei de burgemeester, dat er in andere steden al wel concrete creatieve oplossingen waren gerealiseerd om de kamernood te verminderen, terwijl het in Eindhoven tot nu toe alleen nog bij woorden en plannen is gebleven. Ook op dat gebied moeten studenten volgens hem meer van zich laten horen. Als voorbeeld gaf hij, dat als het gaat over afschaffing van de 10%-regeling, de studenten hun standpunt veel te weinig naar voren brengen, terwijl ze toch veel belang hebben bij het afschaffen van die regeling. Dat in tegenstelling tot tegenstanders van de afschaffing, die wel van zich laten horen. De gemeenteraadsvergadering van 26 januari zou een mooie gelegenheid zijn om daar verandering in te brengen, door met zoveel mogelijk studenten, al dan niet met spandoeken, aanwezig te zijn.
Verder wenste de burgemeester de initiatiefnemers van GESP veel succes. Alle begin is moeilijk, maar het initiatief is volgens hem zeker de moeite waard.
Na de toespraak van de burgemeester stond een symbolische start van Stichting GESP op het programma. Daarbij werd een gesp bevestigd tussen een student en de burgemeester als symbool van de band tussen de studenten en de stad Eindhoven.
Na een pauze begon de forumdiscussie over samenwerking
tussen HBO en
WO. De discussie werd geleid door
Merijn de Jong, voorzitter van de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb).
Forumleden
waren drs. Elly Teune, lid van de Raad van Bestuur van Fontys Hogescholen, drs.
Wilma Groenendaal, beleidsmedewerker onderwijs bij het College van Bestuur van
de TU/e, Martijn Hofman, lid van de centrale medezeggenschapsraad van Fontys en
voorzitter van Stichting GESP, en Michiel van der Velden, lid van de
universiteitsraad van de TU/e en bestuurslid van Stichting GESP. Bovendien was
er een grote inbreng vanuit het publiek.
Hoewel er ook op het gebied van faciliteiten en evenementen (zoals bijvoorbeeld de Intro) meer samengewerkt kan worden, was voor deze discussie voor een onderwijsinhoudelijke invalshoek gekozen, met bijzondere aandacht voor de doorstroom van HBO naar WO. De invoering van de Bachelor-Master-structuur dwingt tot nadenken over het binaire stelsel van hogescholen en universiteiten. Dat geeft nieuwe kansen voor goede afstemming en samenwerking.
Onderscheid HBO en WO
De vraag in hoeverre het onderscheid tussen hogescholen met meer beroepsgerichte opleidingen enerzijds en universiteiten met wetenschappelijke, meer onderzoeksgedreven opleidingen anderzijds behouden moet blijven, kwam uiteraard naar voren. Moet dat onderscheid langzamerhand verdwijnen of zorgen de verschillen juist voor een meerwaarde voor het hoger onderwijs als geheel? Hoe verhoudt het binaire stelsel zich tot een van de doelen van de BaMa-invoering om de internationale vergelijkbaarheid van opleidingen te vergroten? In het buitenland kent men het onderscheid tussen HBO en WO vaak niet. Bovendien is het niveau van Nederlandse HBO-bachelors vaak hoger dan WO-bachelors in het buitenland, terwijl zij niet dezelfde titels mogen voeren. De suggestie werd gedaan om dezelfde titels toe te kennen aan HBO- en WO-bachelors, maar wel door supplementen bij het diploma de specifieke kennis en vaardigheden aan te geven (zoals ook in de Bologna-verklaring wordt gezegd).
Vanuit het forum werden de plannen toegelicht van TU/e en Fontys voor een goede doorstroom van studenten. De TU/e ontwikkelt met een beperkt aantal hogescholen (waar de meeste HBO-instromers vandaan komen) speciale programma’s die ingepast kunnen worden in de HBO-opleiding, bijvoorbeeld als minor (bijrichting). De studenten die zo’n programma volgen moeten direct door kunnen stromen in een masteropleiding van de TU/e. Vanuit het publiek kwam de vraag hoe het dan moet als je van een hogeschool komt die niet zo’n samenwerkingsovereenkomst met de TU/e heeft. Het simpele antwoord was “pech gehad”. HBO’ers die niet zo’n speciaal op de TU/e afgestemd traject hebben doorlopen, zullen in principe eerst nog een apart schakelprogramma moeten voltooien, voordat ze aan een masteropleiding van de TU/e mogen beginnen. De universiteit is nu druk bezig met de ontwikkeling van die schakelprogramma’s. Door reacties uit de zaal werd duidelijk, dat zaken in de praktijk toch vaak net iets anders ervaren worden, dan in de papieren werkelijkheid van bestuurders. Met name de communicatie richting studenten over doorstroommogelijkheden bleek nog wel beter te kunnen.
Verder kwam vanuit de zaal de vraag of het ‘kleine zusje’, de Design Academy Eindhoven, niet werd vergeten door de grotere instellingen Fontys en TU/e. In reactie daarop werd gemeld, dat onlangs gesprekken tussen besturen van TU/e, Fontys, Design Academy en ROC waren gestart. Nu op het niveau van bestuurders het belang van goede samenwerking steeds meer wordt onderkend is het zeker positief, dat – via Stichting GESP – ook meer communicatie tussen de studenten van verschillende instellingen op gang wordt gebracht.
Aan het eind van de discussie werd toch nog even stilgestaan bij de mogelijkheden om samen te werken op het gebied van faciliteiten. Daarbij werd de concrete suggestie gedaan om tot afspraken te komen over het gebruik van elkaars werkplaatsen door studenten van de Design Academy en de TU/e. Verder werd geklaagd over verschillen in de (uitvoering van) regelingen voor financiële ondersteuning van bestuurlijk actieve studenten van de verschillende Eindhovense instellingen. Een aantal besturen van studentenorganisaties bestaat zowel uit TU/e- als Fontys-studenten. Voor Fontys-studenten zou het veel lastiger zijn een bestuursbeurs te regelen.
Na
afloop van de discussie werd informeel verder gediscussieerd onder het genot van
een hapje en een drankje. Er kon worden teruggekeken op een zeer geslaagde
bijeenkomst, die hopelijk aan het begin staat van een grote reeks soortgelijke
bijeenkomsten en andere activiteiten. Wie daaraan mee wil werken, kan contact
opnemen met Stichting GESP (info@gesp.org).
De bijeenkomst werd mede mogelijk gemaakt door de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb).
De discussie over HBO-WO-samenwerking (en andere onderwerpen) wordt voortgezet op het discussieforum van de GESP-website (www.gesp.org/forum).